"Paniek en angst. Angst om iets niet te kunnen."
"Kun je eens bewust naar die angst toegaan, de angst om iets niet te kunnen?" vroeg ik. Joris haalde diep adem en sloot zijn ogen. Hij richtte zijn aandacht naar binnen en ademde rustig in de richting van die angst. Tranen begonnen over zijn wangen te stromen.
Ik ben altijd aan het werk
Joris (37) is manager van een IT-afdeling en wil graag meer tijd vrijmaken voor zijn jonge gezin. Zijn vriendin wijst hem regelmatig op de afspraak die ze gemaakt hebben om beiden evenveel voor het gezin te zorgen. Toch lukt het Joris vaak niet om op tijd thuis te zijn. En als dat wel lukt, kruipt hij โs avonds alsnog achter zijn laptop, terwijl ze hadden afgesproken samen een serie te kijken. Hij wil er voor zijn gezin zijn, maar het blijft een worsteling.
Coaching: rationeel inzicht is vaak niet voldoende
Tijdens de eerste paar coachingsgesprekken spraken we over zijn kwaliteit van gedrevenheid ("ik wil uitblinken in mijn werk") en wat hij al bereikt heeft, maar ook welke prijs hij hiervoor betaalt. We brachten zijn kernkwaliteiten in kaart. De valkuil van zijn gedrevenheid is dat hij vaak alles zelf doet en geen hulp vraagt. We werkten aan helpende gedachten, zoals "Ik mag hulp vragen als ik iets niet kan," ter vervanging van zijn beperkende gedachte "Ik moet alles zelf kunnen." Ondanks zijn inzicht bleef zijn gedrag vrijwel ongewijzigd, want zodra het spannend werd, kwam de angst weer op: "Wat als ik iets niet kan?" Dan werkte hij gerust de hele nacht door om de taak te volbrengen.
Coaching: wat er nog meer nodig is
- Teruggaan naar de oorsprong van het gevoel
We gingen terug naar Joris' kindertijd en zijn rol binnen zijn gezin. Ik vroeg hem een tekening te maken van een eettafel met de gezinsleden. Door vragen over de verhoudingen in de tekening, zoals de kleuren, lichaamshouding en gezichtsuitdrukkingen, ontdekten we dat Joris zijn moeder overal bij ondersteunde. Hij voelde zich verantwoordelijk voor haar welzijn omdat ze het zwaar had en zijn vader vaak afwezig was. Zijn moeder prees hem vaak tegenover anderen: "Joris kan alles." Hierdoor geloofde Joris dat hij altijd alles moest kunnen om waardering en liefde te ontvangen. De gedachte dat hij iets niet zou kunnen, voelde ondraaglijk aan, omdat het stond voor een gebrek aan waardering en liefde. - Het doorvoelen van emoties
Wanneer Joris de gedachte "Ik kan dit niet" ervaart, komt meteen weer dat oude, nare gevoel op. Dit staat voor hem gelijk aan afwijzing. Hij heeft dit gevoel nooit toegelaten en ging direct over op actie om alsnog te presteren. Rationeel weet hij dat hij om hulp mag vragen en dat hij niet alles hoeft te kunnen, maar de angst blijft, en hij valt telkens terug in hetzelfde patroon. De oplossing ligt in het toelaten van de emotie, want gevoelens willen gevoeld worden.
Heel eng om je gevoelens te doorvoelen
Het is begrijpelijk dat Joris het eng vond om dit gevoel toe te laten. Hij was bang overspoeld te raken en niet meer te kunnen functioneren. Voor veel mensen zijn gevoelens een onbekend terrein. Vooral het voelen van nare gevoelens willen we niet. Ik vroeg aan Joris of hij samen een oefening wilde doen om zijn gevoel bewust te doorvoelen. Ik legde uit dat het doorvoelen van een emotie vergelijkbaar is met het doorstaan van een golf: het gevoel komt op, wordt intenser, en ebt dan vanzelf weer weg. Je veilig en geborgen voelen bij een coach bij zo'n oefening is belangrijk. Joris zei dat hij de oefening met mij samen wilde doen. De stappen van de oefening die we samen deden, heb ik hieronder beschreven.
Oefening: je gevoel doorvoelen
- Ga comfortabel zitten, zet je voeten stevig op de grond en druk je onderrug tegen de stoel. Ontspan en sluit je ogen. Ik doe als coach met hem mee.
- Denk aan een situatie waarin dit vervelende gevoel opkwam.
- Voel het gevoel in je lichaam en adem er bewust naartoe. Geef het ruimte en laat het groter worden met elke ademhaling. Als coach adem ik met hem mee.
- Laat gedachten voor wat ze zijn, blijf met je adem bij het gevoel.
- Blijf net zo lang ademen tot je voelt dat het gevoel afneemt.
- Geef ook kleinere golven van gevoel de ruimte.
- Je kunt een emotie zoals verdriet gaan ervaren. Laat dit allemaal helemaal komen. Je hoeft er niets mee te doen. Laat het allemaal maar stromen en adem rustig door.
- Je merkt vanzelf wanneer het klaar is, want dan is die golf weggebt en voel je de emotie minder hevig.
- Neem rustig de tijd om je ogen te openen en te reflecteren op wat er in je opkomt. Vaak zijn dat woorden of beelden. En daar gaan we naar kijken of er betekenis aan gegeven kan worden. En komt er niets, dan is dit ook helemaal prima.
Wat zijn de voordelen van je gevoel doorvoelen?
- Je wordt niet langer bang voor je gevoel en hoeft het niet meer te onderdrukken, wat energie vrijmaakt.
- Je ontdekt dat je emotie er niet is om je te plagen, maar om je iets te vertellen wat belangrijk voor je is.
- Het wordt helder wat je werkelijk wilt, zoals in het geval van Joris: dat was bij Joris "meer verbinding met anderen". Door eerlijk te zeggen dat hij niet alles kan en dat hij hulp mag vragen, ontstaat vanzelf deze diepere verbinding
- Je leert je eigen behoeften steeds beter kennen, waardoor je keuzes kunt maken die echt goed voor je zijn.
Tot slot
Verandering via het hoofd is vaak niet blijvend. Echte verandering begint met het omarmen van je emoties. Lang werd gedacht dat we met onze gedachten (positief denken!) patronen konden doorbreken, maar dit biedt meestal kortdurende resultaten. Nu weten we dat emoties een veel grotere rol spelen in duurzame veranderingen. Bron: Boek "Omarm je emoties" - Ronald J. Frederick.
Joris ontdekte dat de behoefte aan verbinding achter zijn angst-voor-iets-niet-kunnen lag. Hij voelde zijn behoefte aan verbinding helemaal. Door deze behoefte steeds meer toe te laten, weet hij dat hij meer verbinding krijgt door niet alles zelf te doen en te kunnen. Tegelijkertijd ervaart hij naast meer verbinding met zijn vriendin en collega's, ook meer rust.
Wil jij ook een duurzame verandering in je gedrag? Dan kan coaching en werken met je gevoel iets voor jou zijn. Je kunt altijd vrijblijvend contact met mij opnemen. Wellicht tot gauw!
*๐ฟ๐ ๐๐๐๐ง๐๐ค๐ซ๐๐ฃ ๐๐๐จ๐๐๐ง๐๐ซ๐๐ฃ ๐ ๐ก๐๐ฃ๐ฉ๐๐๐๐๐ซ๐๐ฃ๐จ ๐ฏ๐๐๐ฃ ๐ค๐ข ๐ฅ๐ง๐๐ซ๐๐๐ฎ๐ง๐๐๐๐ฃ๐๐ฃ ๐ซ๐ค๐ก๐ก๐๐๐๐ ๐๐๐๐ฃ๐ค๐ฃ๐๐ข๐๐จ๐๐๐ง๐.
